Huisduinen in Den Helder, North Holland, Netherlands — Northwestern Europe
De Atlantikwall
⎯⎯⎯
Der Atlantikwall
⎯⎯⎯
The Atlantikwall
Photographed by Andrew Ruppenstein, June 2, 2026
1. De Atlantikwall / Der Atlantikwall / The Atlantikwall Marker
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaf de Duitse bezetter opdracht tot het aanleggen van de Atlantikwall langs de Europese kust. Dit was een verdedigingslinie van meer dan 6.000 kilometer lang: van de Noordkaap tot aan de Spaanse grens. De Duitse legerleiding wilde hiermee een tweede front voorkomen.
D-Day
Tussen 1942 en 1944 verrezen rond havens en andere strategisch belangrijke plekken meer dan 12.000 zware bunkers en vele tienduizenden lichte bunkers en veldversterkingen.
Op D-day, 6 juni 1944, slaagde een geallieerde landing op de Normandische kust, mede door de aanleg van tijdelijke havens. Na de opmars van de geallieerde legers in Frankrijk verloor de Atlantikwall zijn functie. Maar bij de bevrijding van het kustgebied werd om de bunkers vaak hevig gevochten.
Verwoest Landschap
De aanleg van de Atlantikwall leidde tot verwoesting en ontwrichting van het landschap en de samenleving. Honderdduizenden mensen werkten mee aan de bouw, soms als dwangarbeider zoals in Noorwegen, maar ook betaald zoals in Nederland. In Nederland moesten 350.000 mensen
this page online
Waddengebiet
In het waddengebied lag het accent op de bestrijding van vijandelijke vliegtuigen. Geallieerde bommenwerpers vlogen over de Noordzee en het waddengebied naar Duitsland om daar hun bommen af te werpen boven de steden. De Atlantikwall in het waddengebied kent daarom veel radarinstallaties en bunkers voor luchtafweer. De radarinstallaties signaleerden de vliegtuigen. Sommige hadden een bereik van 300 kilometer, waardoor de geallieerde vliegtuigen nog ver boven de Noordzee werden gelokaliseerd. De radarinstallaties ondersteunden de Duitse nachtjagers om de bommenwerpers te onderscheppen. Daarnaast gaven ze informatie door aan de vele luchtafweerbatterijen in het gebied.
Samenleven
Op de Waddeneilanden was het tot het einde van de oorlog betrekkelijk rustig. De bevolking
Photographed by Andrew Ruppenstein, June 2, 2026
2. De Atlantikwall / Der Atlantikwall / The Atlantikwall Marker - wide view
Both the Atlantikwall (right) and Fort Kijkduin (left) markers, as well as the Liberation Route Europe marker (behind them), are visible here on a large metal display in front of the Atlantikwall Centrum.
Versmolten met het landschap
De bunkers in het waddengebied zijn een blijvende herinnering aan de oorlog. In de loop der jaren versmolten ze met het landschap: een duingebied, een polder, een kweldergebied of een dijk. In het waddengebied is de Atlantikwall op 10 locaties weer toegankelijk gemaakt door vrijwilligersorganisaties, natuurbeheerders en gemeenten. Samen geven deze locaties een zeer gevarieerd beeld van de Atlantikwall in het waddensenlandschap.
Galgenveld
U staat hier op het zogenaamde Galgenveld. waar de Duitse Kriegsmarine in 1942 een herstelwerkplaats inrichtte. Hier werd het geschut onderhouden en gerepareerd. Het bestond uit een monumentale toegangsport, een administratiegebouw, een werkplaats. een magazijn en verschillende loodsen. Het magazijn en de loodsen zijn verdwenen. In de werkplaats zijn appartementen gebouwd. Het administratiegebouw is nu Atlantikwall Centrum. In 2018 zijn op de vrijgekomen terreinen woningen gebouwd.
Verdedigingsgebied
Rond Den Helder kreeg een groot gebied de status van Verteidigungsbereich (verdedigingsgebied). In het zuiden werd dit begrensd door een anti-tankgracht. Deze liep van Julianadorp naar Blauwe Keet aan het Noord-Hollands Kanaal. De kust en het binnenland werden versterkt met 88 zware betonnen bunker Deze waren voornamelijk voor de kustverdediging en de luchtafweer. De meeste kustbatterijen zijn verdwenen.
Kroontjesbunker
In de duinen achter Huisduinen ligt een bijzondere Flakgruko-bunker (Flakgruppenkomandostand). van waaruit het luchtafweer werd aangestuurd. In de volksmond heet hij de kroontjesbunker, vanwege de kroon op de toren.
Während des Zweiten Weltkrieges realisierten die Deutschen eine beispiellos umfangreiche Verteidigungsanlage: der Atlantikwall. Zwischen 1942 und 1944 wurden von Norwegen bis Spanien zwölftausend schwere Bunker und hier und da zehntausend leichte Bunker und Feldverstärkungen gebaut. Die Verteidigungslinie war länger als 6.000 Kilometer. Die deutsche Heeresführung wollte mit dem Atlantikwall eine zweite Front verhindern.
Am D-day, 6. Juni 1944, gelang an der normannischen Küste eine Landung der Alliierten. Nach dem Aufmarsch der Alliierten in Frankreich verlor der Atlantikwall seine Funktion. Aber bei der Befreiung des Küstengebietes wurde oft schwer um die Bunker gekämpft.
Wattengebiet
Im Wattengebiet bestand der Atlantikwall aus vielen Radaranlagen und Bunkern für die Luftabwehr. Diese wurden gegen die Bomber der Alliierten eingesetzt, die auf dem Weg zu den deutschen Städten waren. Nach dem Krieg ist in diesem Gebiet relativ viel vom Atlantikwall erhalten geblieben. Nach Verlauf von Zeit verschmolzen die Bunker mit der Landschaft.
An 10 Orten arbeiten gemeinnützige Organisationen, Umweltschützer und Kommunen um dieses Erbgut jetzt wieder sichtbar und zugänglich zu machen.
Galgenveld
Sie befinden sich auf dem sogenannten „Galgenveld“, wo die deutsche Kriegsmarine 1942 einen Werkstattkomplex einrichtete. Hier wurden Geschütze gewartet und repariert. Der Komplex bestand aus einem stattlichen Eingangstor, einem Verwaltungsgebäude, einer Reparaturwerkstatt, einem Lager sowie verschiedenen Hallen. Lager und Hallen sind heute nicht mehr da, die Reparaturwerkstatt wurde zu Wohnungen umgebaut. Das Verwaltungsgebäude ist heute das Atlantikwall Zentrum. 2018 wurden auf dem freien Gelände Wohnhäuser errichtet.
Verteidigungsbereich
Rund um Den Helder lag ein großes Verteidigungsgebiet, das im Süden von einem Panzerabwehrgraben begrenzt wurde. Die Küste und das Inland wurden mit 88 schweren Betonbunkern befestigt, von denen es die meisten heute nicht mehr gibt. In den Grafelijkheidsduinen südlich von Huisduinen steht jedoch noch ein Kommandobunker der Luftabwehr (Flugruko, Fl250), umgeben von mehreren Mannschaftsbunkern.
Kroontjes-Bunker In den Dunen hinter Huisduinen liegt ein besonderer Flakgruko-bunker (Flakgruppenkommandostand). von dem aus die Luftabwehr gelenkt wurde. Im Volksmund wird er wegen seiner Krone auf dem Turm Kroontjes-Bunker genannt.
During World War II. the Germans created an extraordinarily extensive defence structure: the Atlantic Wall. Between 1942 and 1944, twelve thousand heavy bunkers and many tens of thousands of light bunkers were built from Norway to Spain. The defence line was over 6.000 km long. The German military command wanted the Atlantic Wall to prevent the formation of a second front.
On D-day, 6 June 1944, there was a successful allied landing on the Normandy coast. After the advance of the allied forces in France, the Atlantic Wall lost its function. But during the liberation of the coastal zone. there was often a lot of intense fighting over the bunkers.
The Wadden Region
In the Wadden region! the Atlantic Wall consisted of many radar installations and bunkers for air defence. These were used against the allied bombers that were on their way to German cities. After the war, a relatively large portion of the Atlantic Wall was saved in this area. After some time, the bunkers just merged into the landscape. Today, on ten sites, volunteer and nature conservancy organisations and municipalities are working on making this heritage visible and accessible again.
Gagenveld
You are now standing on the Galgenveld, where the German War Navy set up a repair workshop in 1942. It was here that the artillery was maintained and repaired. It consisted of a monumental entrance gate, an administrative building, a workshop, a warehouse and various sheds. The warehouse and sheds have disappeared and the workshop has been turned into apartments. The administrative building is now the Atlantikwall Centrum. In 2018, housing was built on the terrains.
Defence Area
A large area around Den Helder was given the status of defence area and bordered by an anti-tank canal to the south. The coast and the inland were fortified with 88 heavy cement bunkers. Most of them have disappeared, but the commando bunker for anti-aircraft artillery (Flagruko. F1250) and its surrounding shelters are still standing in the Grafelijkheidsduinen just south of Huisduinen.
Kroontjesbunker
A very unique Flakgruko bunker (Flakgruppen-kommandostand) (anti-aircraft platoon commander position) is located in the dunes behind Huisduinen This was the ant-aircraft artillery control room. It is commonly known as the kroontjesbunker (crown bunker), because of the crown on the tower.
Topics. This historical marker is listed in these topic lists: Forts and Castles • War, World II. A significant historical year for this entry is 1942.
Location. 52° 57.144′ N, 4° 43.573′ E. Marker is in Huisduinen, Noord-Holland (North Holland), in Den Helder. It is on R.W. van de Wintstraat, on the left when traveling south. The marker is located directly in front of the Atlantikwall Centrum, a museum dedicated to telling the story of the Atlantikwall. Touch for map. Marker is at or near this postal address: R.W van de Wintstraat 41, Huisduinen, Noord-Holland 1789 AE, Netherlands. Touch for directions.
Regionally, it is in Europe, the European Union, Atlantic Europe, the Benelux Low Countries, the Schengen Area, Western Europe, and the Western World. Historically, it finds itself in what was once the Holy Roman Empire.
Other nearby markers. At least 8 other markers are within walking distance of this marker: Fort Kijkduin (here, next to this marker); Nooit meer zoals het was / Never the same again! / Es wird nie wieder wie es war (here, next to this marker); Monument ‘De Walvis’ / Huisduinen Whaling Memorial (about 90 meters away, measured in a direct line); Slag bij Kijkduin (21 augustus 1673) / Battle of Texel (August 21, 1673) (about 120 meters away); Vuurtoren de Lange Jaap / Lange Jaap Lighthouse (approx. 0.4 kilometers away); Monument Joodse Begraafplaats / Jewish Cemetery Memorial (approx. 0.7 kilometers away); Waddenzee-graftekens / Waddenzee Gravestones (approx. 0.8 kilometers away); Bijzonder oude graftekens / Exceptionally Old Grave Markers (approx. 0.8 kilometers away). Touch for a list and map of all markers in Huisduinen.
Also see . . . Discover the Atlantic Wall (Atlantikwall Waddengebied). The QR code on the marker leads to this site, containing maps, tours, and detailed histories of the Atlantikwall defenses in the Waddensee area. (Submitted on August 6, 2026.)
Credits. This page was last revised on August 6, 2026. It was originally submitted on August 4, 2026, by Andrew Ruppenstein of Lamorinda, California. This page has been viewed 11 times since then. Photos: 1, 2. submitted on August 4, 2026, by Andrew Ruppenstein of Lamorinda, California.
